Tarihte bugün: 7 mayıs – En Son Haberler

12.07.2022 15:00 Son Güncelleme: 12.07.2022 15:07 16 mayıs 1915’te İstanbul’da doğan Haldun Taner, son Osmanlı meclisinde İstanbul miletvekili olan İstanbul Darülfünun’u (İstanbul Üniversitesi) Hukuk Fakültesi profesörü Ahmed Selahattin’in oğluydu. Ortaöğrenimini 1935’te Galatasaray Lisesi’nde tamamladı. Devlet tarafınca Almanya’ya, Heidelberg Üniversitesi’ne gönderildi. Siyasal Bilimler Fakültesi’ne devam etti. Zatürree sebebiyle eğitimini yarıda bırakıp 1938’de İstanbul’a döndü. Tedavisi 1942’ye kadar sürdü. 1950’de İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Alman Filolojisi’ni tamamlamış oldu. Sanat Zamanı Kürsüsü’nde asistan oldu. 1950 yılından itibaren İstanbul Edebiyat Fakültesi’nde, Gazetecilik Enstitüsü’nde, LCC Tiyatro Okulu’nda binlerce talebe yetiştirdi. İki yıl Viyana’daki Max Reinhardt Tiyatro Akademisi’nde tahsil gördü. Viyana’daki bazı tiyatrolarda reji asistanı olarak çalıştı. 1957’de yine Türkiye’ye döndü. Gazetecilik Enstitüsü’ndeki derslerine devam etti. Tercüman (1952-1960) ve Milliyet (1974-1986) gazetelerinde köşe yazıları yazdı. 7 mayıs 1986’da İstanbul’da yaşamını yitirdi. Edebiyat yaşamına gençlik yıllarında yazdığı skeçlerle süregelen Haldun Taner’in ‘Töhmet” adlı ilk öyküsü ‘Yedigün’ dergisinde Haldun Yağcıoğlu takma ismiyle 1946’da yayımlandı. ‘New York Herald Tribune’ gazetesinin 1953’te İstabul’da düzenlemiş olduğu öykü yarışmasında ‘Şişhane’ye Yağmur Yağıyordu’ öyküsüyle birinci oldu. 1956’da ‘Varlık’ dergisinin araştırmasında senenin en beğenilen öykücüsü seçildi. Öykülerinde kişinin toplumdaki yaşam biçimleri üstünde durdu. Bunların aksayan yanlarını gülmece unsurları kullanarak söyledi. Eski ve yeni yaşam biçimi içinde kalmış insanların, sonradan görme zenginlerin yaşamlarını ele aldı. Toplumun değişik kesimlerden seçtiği kişilerin tutarsızlıklarını, çelişkilerini, ikiyüzlülüklerini sergiledi. Öykülerinin arka planında da çoğunlukla İstanbul manzaraları oldu. Tiyatrodaki ilk eserlerinde acıklı türün başarıya ulaşmış örneklerini verdi. Arkasından epik tiyatro denemelerine girişti. ‘Keşanlı Ali Destanı’ adlı oyunu Türk tiyatrosundaki ilk epik tiyatro örneğidir. Bu oyun Türkiye’nin yanısıra Almanya, İngiltere, Çekoslovakya, eski Yugoslavya’nın çeşitli kentlerinde oynandı. Daha sonraki dönemlerde mevzularını güncel olaylardan alan siyasal-sosyal taşlamaların ağır basmış olduğu oyunlar yazdı. Parlak zeka Alasya ve Metin Akpınar’la Devekuşu Kabare Tiyatrosu’nu, Ahmet Gülhan’la Tef Tiyatro Grubu’nu kurdu. Ortaoyunu ve tuluat tiyatrosu ögelerinden de yararlanarak toplumsal vakaları alaylı bir üslupla eleştirdiği oyunlarıyla büyük başarı kazanmıştır. Eserleri Öykü: ‘Yaşasın Demokrasi’ (1949), ‘Tuş’ (1951), ‘Şişhane’ye Yağmur Yağıyordu’ (1953), ‘Ayışığında Çalışkur’ (1954), ‘Onikiye Bir Var’ (1954), ‘Konçinalar’ (1967), ‘Sancho’nun Sabah Yürüyüşü’ (1969), ‘Kızıl Saçlı Amazon’ (1970), ‘Yalıda Sabah’ (1983)Oyun: ‘Günün Adamı-Dışardakiler’ (1957), ‘Ve Değirmen Dönerdi’ (1958), ‘Erdem Eczanesi’ (1960), ‘Lütfen Dokunmayın’ (1961), ‘Refah Çıkmazı’ (1962), ‘Keşanlı Ali Destanı’ (1964), ‘Gözlerimi Kaparım Vazifemi Yaparım’ (1964), ‘Zilli Zarife’ (1966), ‘Vatan Kurtaran Şaban’ (1967), ‘Bu Şehr-i Stanbul Ki’ (1968), ‘Sersem Kocanın Kurnaz Karısı’ (1971), ‘Astronot Niyazi’ (1970), ‘Ha Bu Diyar’ (1971), ‘Dün Bugün’ (1971), ‘Aşk-ı Sevda’ (1973), ‘Dev Aynası’ (1973), ‘Yar Bana Bir Eğlence’ (1974), ‘Ayışığında Şamata’ (1977), ‘Hayırdır İnşallah’ (1980), ‘Eşeğin Gölgesi’, ‘Haldun Taner Kabare’Fıkra, seyahat, söyleşi: ‘Devekuşuna Mektuplar’ (1960), ‘Hak Dostum Diye Başlamış olalım Söze’ (1978), ‘Düşsem Yollara Yollara’ (1979), ‘Ölürse Ten Ölür Canlar Ölesi Değil’ (1979), ‘Yaz Boz Tahtası’ (1982), ‘Oldukça Güzelsin Gitme Dur’ (1983), ‘Berlin Mektupları’ (1984), ‘Koyma Akıl Oyma Akıl’ (1985), ‘Ilkin İnsan Olmak’ (1987) Ödülleri 1953: New York Herald Tribune’ün düzenlemiş olduğu Internasyonal Öykü Yarışması Türkiye Birinciliği, ‘Şişhaneye Yağmur Yağıyordu’ ile…1955: Sait Faik Öykü Armağanı, Onikiye Bir Var’ ile…1956: Varlık dergisitarafından Türkiye’nin En Beğenilen Öykü Yazarı seçildi…1972: Türk Dil Kurumu Tiyatro Ödülü, ‘Sersem Kocanın Kurnaz Karısı’ ile…1983: Sedat Simavi Vakfı Edebiyat Ödülü (Pervev Naili Boratav ile paylaştı) ve Bordighera Müzik Festivali Öykü Ödülü, ‘Sancho’nun Sabah Yürüyüşü’ ile… Günün öteki mühim gelişimleri 1830: Osmanlı-Amerikan Tecim ve Dostluk Antlaşması imzalandı.1867: Alfred Nobel dinamitin patentini aldı.1884: Mithat Paşa öldürüldü.1915: İngiliz transatlantiği ‘Lusitania’ batırıldı,. Vakada bin 200 şahıs öldü.1924: Cumhuriyet gazetesi yayımlanmaya başladı.1925: Hüseyin Cahit Yalçın, Ankara İstiklal Mahkemesi’nce Çorum’da müebbet sürgüne mahkum edildi.1943: Eski başbakanlardan Ali Fetih edilmesi Okyar İstanbul’da vefat etti.1945: Alman General Jodl, Bağlaşık Kuvvetler Komutanı General Eisenhower’la Almanya’nın teslim bulunduğunu bildiren anlaşmayı imzaladı.1966: Polis, TBMM’de arama yapmış oldu.1973: Türkiye Yazarlar Sendikası kuruldu.1979: İran’ın yeni lideri Humeyni, evlenme yaşını kızlarda 13’e, erkeklerde 15’e indirdi.1988: Abdi İpekçi cinayeti ile Papa suikastında adı geçen Oral Çelik Fransa’da yakalandı.1995: Fransa’da sağın talibi Jacques Chirac cumhurbaşkanı seçildi.1997: İstanbul’daki Yenikapı Mevlevihanesi yandı.2000: Anayasa  Mahkemesi Başkanı Ahmet Necdet Sezer, TBMM Genel Kurulunda meydana getirilen üçüncü tur oylamada 330 oyla Türkiye Cumhuriyeti’nin 10’uncu Cumhurbaşkanı seçildi. Tarihte bugün arşiviEkim ayı arşiviKasım ayı arşivi Aralık ayı arşiviOcak ayı arşiviŞubat ayı arşiviMart ayı arşiviNisan ayı arşivi1 mayıs2 mayıs3 mayıs4 mayıs5 mayıs6 mayıs

Son Dakika Haberler